Status for krepsepestutbrotet i Drammensvassdraget

I midten av juli påviste Veterinærinstituttet krepsepest på død kreps frå øvre del av Drammenselva. Etter dette har det komme inn fleire meldingar om død kreps i området og nærliggjande område. Analysar av død kreps frå Tyrifjorden, Steinsfjorden, Snarumselva og Begna viste at alle var negative for krepsepest, noko som tyder på at desse krepsane døydde av andre årsaker. Derimot blei krepsepest påvist hos død kreps frå Bergsjøen. Resultata tyder på at krepsepestutbrotet førebels er avgrensa til Drammenselva og Bergsjøen.

Miljø-DNA gir informasjon om smittesituasjonen

Veterinærinstituttet har òg samla inn vassprøvar frå Drammensvassdraget for å undersøkje omfanget av krepsepestutbrotet ved hjelp av miljø-DNA-analysar.

Alle organismar etterlèt seg små spor av arvemateriale (refererte til som miljø-DNA) i omgivnadene, mellom anna gjennom hudceller, avføring og anna biologisk materiale. Ved å analysere vassprøvar for miljø-DNA kan forskarane derfor undersøkje kva artar som nyleg har vore til stades i eit område. Miljø-DNA analysar av vatn gir eit augneblinksbilete av artar som finst eller nyleg har vore til stades der prøven blei teken.

Inga påvising av krepsepestsmitte i vassprøvane

Vassprøvane blei analyserte for spor av edelkreps, signalkreps og krepsepestsmitte (sporar av Aphanomyces astaci). Resultata viste påvising av DNA frå edelkreps ved fleire av lokalitetane. Det blei derimot ikkje påvist krepsepestsmitte ved nokon av prøvestasjonane, heller ikkje i Bergsjøen eller eit par kilometer nedstraums området der krepsepest først blei påvist.

Det er viktig å understreke at manglande påvising av miljø-DNA frå krepsepestsmitte i nokre få vassprøvar ikkje nødvendigvis betyr at smitten er heilt borte. Krepsepestsmitte kan vere ujamt fordelt i vassmassane, og vassføring og fortynning kan gjere det vanskeleg å fange opp spor av smittestoffet i prøvane. Resultata tyder likevel på at nivåa av smitte var svært låge på prøvetidspunktet.

Smitten kan framleis blusse opp

Ei mogleg forklaring er at smitten er på veg tilbake fordi store delar av krepsebestanden i området allereie har døydd. Når døydde krepsar blir brote ned, forsvinn òg ei viktig kjelde til vidare smittespreiing. Smitten kan likevel blusse opp igjen dersom friske krepsar blir smitta og sjukdommen får fotfeste i nye område.

Viktig å følgje restriksjonane

For å redusere risikoen for vidare spreiing av krepsepest er det svært viktig at alle som ferdast i eller mellom vassdrag innanfor og rundt restriksjonssona følgjer gjeldande reglar. Smitten kan spreiast via vatn, båtar, fiskereiskapar, vadarar og anna utstyr som blir flytta mellom lokalitetar. Alt utstyr som har vore i kontakt med vatn skal derfor desinfiserast i samsvar med gjeldande retningslinjer før det blir brukt i eit anna vassdrag.

Ved å overhalde restriksjonane bidreg ein til å verne dei bestandane som er att av edelkreps. Ved funn av død kreps skal mattilsynet varslast på e-post: varsling.akvakultur@mattilsynet.no

Les meir på Mattilsynet: Mattilsynet opprettar restriksjonssone for krepsepest i delar av Drammensvassdraget

Fakta om krepsepest (vetinst.no)