Fibropapillomatose

Fibropapillomatose (elgvorter) er ein relativt vanleg sjukdom hjå elg, særleg hjå unge dyr.

Sjukdommen skuldast elgen sitt vortevirus. Elgvortevirus smittar ikkje til menneske eller andre dyr.

Smitta dyr utviklar vorteliknande knutar i huda. Lidinga er godarta, men kan gi avkrefting i alvorlege tilfelle.

Smittestoff og smitteveier

Fibropapillomatose (elgvorter) skuldast eit virus som berre førekjem hjå elg (EEPV - European Elk Papilloma Virus). Viruset smittar frå elg til elg og etablerar seg i huda via rifter og små sår.

Elgvortevirus smittar ikkje til menneske eller andre dyr.

Sjukdomstegn og diagnostikk

Smitta dyr utviklar vorteliknande knutar i huda. Vortene førekjem enten enkeltvis, i grupper, eller meir sjeldan spreidd utover heile kroppen (generalisert form). Vortene er som oftast hårlause og av varierande storleik, med ei glatt (fibrom) til meir ruglete og vorteliknande (papillom) overflate. Vortene kan vera dekka av brunsvarte skorper.

Vanlegvis vil elgen utvikla motstandskraft (immunitet) mot viruset og etterkvart kvitta seg med vortene, men dette kan ta lang tid (månader og år).

Fibropapillomatose er normalt ei godarta liding, men ved den generaliserte forma kan elgen sin helsetilstand verta redusert, og dyret kan døy i ein avkrefta tilstand. Slike dyr har ofte tilleggsinfeksjonar (sekundærinfeksjonar) med sopp eller bakteriar i vortene.

Diagnosen er vanlegvis lett i stilla på grunnlag dei typiske hudforandringane, og kan stadfestast gjennom laboratorieundersøkingar.

Forekomst

Fibropapillomatose er ein relativt vanleg sjukdom hjå elg her i landet, og opptrer som oftast hjå unge dyr.

Overvaking

Veterinærinstituttet har et nasjonalt ansvar for sjukdomsoppklaring på alle viltlevende dyrearter, og kan tilby laboratoriegransking av materiale fra elg med mistanke om fibropapillomatose.

Undersøkinga er gratis for innsender.

Tiltak

Dyr med fibropapillomatose som vert felt under jakt, kan godkjennast som slakt dersom dyret er i normalt hald, og ikkje har andre teikn på sjukdom.

Elg som har den generaliserte forma, og i tillegg er avmagra, bør avlivast av dyrevernomsyn og kasserast som menneskemat.

Aktuelle dyr

Aktuelle fagområder